काठमाडौं भदौ ४ ! भारत र चीनले सीमावर्ती तीन व्यापारिक नाका– लिपुलेक पास (उत्तराखण्ड), शिपकी ला (हिमाचल प्रदेश) र नाथू ला (सिक्किम) हुँदै व्यापार पुनः सुरु गर्ने सहमति जनाएका छन्। चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीको भारत भ्रमणका क्रममा भएको वार्ताबाट यो निर्णय सार्वजनिक भएको हो।
लिपुलेक पास नेपालको पश्चिमी सीमाभन्दा करिब ५६ किलोमिटर भित्र पर्ने भूभाग हो, जसलाई नेपालले आफ्नो क्षेत्रका रूपमा दाबी गर्दै आएको छ। तर हाल यो क्षेत्र भारतीय प्रशासनको नियन्त्रणमा छ।
यसअघि २०१५ मा भारत–चीनबीच लिपुलेकमार्फत व्यापार र तीर्थयात्रा सञ्चालन गर्ने सहमति भएपछि नेपालले औपचारिक रूपमा कडा आपत्ति जनाएको थियो। त्यसबेला सरकारले राष्ट्रिय सार्वभौमिकता उल्लंघन भएको ठहर गर्दै आफ्नो भू–अधिकारको रक्षा गर्ने प्रतिबद्धता सार्वजनिक गरेको थियो।
नयाँ सहमति सार्वजनिक भएसँगै पुनः नेपालले स्पष्ट प्रतिक्रिया जनाउने अपेक्षा गरिएको छ। विज्ञहरूका अनुसार, यसपटक नेपालले कूटनीतिक दबाब, त्रिपक्षीय संवादको पहल र अन्तर्राष्ट्रिय फोरममा आफ्नो दाबीलाई सबल पार्न सक्रिय कदम चाल्नुपर्ने आवश्यकता छ।
