काठमाडौं फाल्गुन ५ । अभियन्ता तथा व्यवसायी दुर्गा प्रसाईं लाई ४ दिनसम्म प्रहरी हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न प्रशासनले अनुमति दिएको छ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले प्रहरीलाई अनुसन्धानका लागि म्याद थप गरेको हो। प्रहरीका अनुसार प्रसाईंमाथि सार्वजनिक शान्ति भंग गर्न सक्ने गतिविधि तथा अफवाह फैलाएको आशंका मा अनुसन्धान भइरहेको छ।
प्रसाईंलाई सोमबार साँझ भक्तपुरबाट नियन्त्रणमा लिइएको थियो। उनी पछिल्लो समय सरकारसँग भएको सहमति कार्यान्वयन नभए अनिश्चितकालीन बन्दको घोषणा गर्ने र निर्वाचन प्रक्रिया अवरुद्ध गर्ने खालका अभिव्यक्ति दिँदै आएका थिए। ती अभिव्यक्तिले समाजमा अशान्ति फैलिन सक्ने भन्दै अनुसन्धान अघि बढाइएको प्रहरीको भनाइ छ।
कानुनी प्रक्रिया र बहस
नेपालको कानुनअनुसार, कुनै पनि व्यक्तिको सार्वजनिक अभिव्यक्तिले सामाजिक सद्भाव र शान्तिमा प्रत्यक्ष असर पार्ने अवस्था आएमा राज्यले अनुसन्धान गर्न सक्ने व्यवस्था छ। यही आधारमा प्रशासनले प्रसाईंलाई हिरासतमा राखेर थप अनुसन्धान गर्न अनुमति दिएको देखिन्छ।
तर यस विषयमा बहस पनि सुरु भएको छ। एकथरीले यसलाई कानुनी दायराभित्रको सामान्य प्रक्रिया मानिरहेका छन् भने अर्काे पक्षले यसलाई अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथिको दबाब को रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।
यसअघिको पृष्ठभूमि
प्रसाईं यसअघि पनि पटक–पटक प्रहरीको अनुसन्धानमा परेका छन्। केही समयअघि निर्वाचनसम्बन्धी अभिव्यक्तिका कारण उनी पक्राउ परेपछि हाजिर जमानीमा रिहा भएका थिए। त्यतिबेला साइबर अपराधसम्बन्धी निकायले समेत उनको बयान लिएको थियो।
अब के हुन्छ ?
अबको चार दिनभित्र प्रहरीले प्रमाण संकलन, बयान र कानुनी मूल्यांकन गर्नेछ। त्यसपछि थप अनुसन्धान आवश्यक ठहरिए म्याद बढ्न सक्ने वा मुद्दा अदालतसम्म पुग्ने सम्भावना रहन्छ।
यो घटनाले फेरि एकपटक नेपालमा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, राजनीतिक असहमति र राज्यको भूमिकाबारे गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। अन्ततः प्रसाईंमाथि लागेको आरोप पुष्टि हुन्छ वा हुँदैन भन्ने निर्णय कानुनी प्रक्रियाबाटै टुंगो लाग्नेछ।
