कृष्ण पौडेल
काठमाडौं । नेपाली खोज पत्रकारिताका अग्रणी तथा रेडियो नेपालका पूर्व निर्देशक भैरव रिसालको ९७ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। उनलाई पुरानो बानेश्वरस्थित फ्रन्ट लाइन अस्पतालमा उपचारका लागि भर्ना गरिएको थियो, जहाँ आइतबार साँझ ८ बजे उनले अन्तिम सास लिए।
रिसालले जीवनकालमै आफ्नो शरीर ललितपुरस्थित पाटन अस्पताललाई दान गर्ने निर्णय गरेका थिए। उनका भाइ पुरु रिसालका अनुसार, उक्त इच्छा अनुसार उनको शव अस्पताललाई हस्तान्तरण गरिएको हो। साथै, उनको अन्त्येष्टि कार्यक्रम आयोजना नहुने जानकारी पनि उनले दिएका छन्।
सन् १९८५ सालमा जन्मिएका भैरव रिसालले पत्रकारिता, साहित्य, रेडियो प्रसारण तथा सामाजिक चेतनाको क्षेत्रमा दीर्घकालीन र प्रेरणादायी योगदान दिएका थिए।
भैरव रिसाललाई नेपाली खोज पत्रकारिताका अग्रदूतका रूपमा लिइन्छ। पञ्चायती शासनकालको कठोर राजनीतिक वातावरणमा पनि उनले सत्य लेख्न र बोल्न कहिल्यै पछि हटेनन्। उनले ‘गोरखापत्र’, ‘दि राइजिङ नेपाल’ जस्ता प्रतिष्ठित पत्रिकामा कार्यरत रहँदै निर्भीक पत्रकारिता गरेका थिए।
रेडियो पत्रकारिता क्षेत्रमा समेत उनले विशिष्ट पहिचान बनाएका थिए। रेडियो नेपालमा निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हाल्दादेखि उनका कार्यक्रमहरूले शिक्षा, सामाजिक सुधार तथा राष्ट्रिय एकताको सन्देश दिन ठूलो भूमिका खेलेका थिए।
साहित्यकारको रूपमा पनि उनी कम प्रभावशाली थिएनन्। उनले निबन्ध, समालोचना, संस्मरणजस्ता विधामा लेखन गर्दै सामाजिक यथार्थ, सत्यको खोज, र नैतिक मूल्य उजागर गर्ने गहकिला कृति सृजना गरेका छन्।
रिसालको जीवनको अन्तिम निर्णय — शरीर दान र अन्त्येष्टि नगर्ने घोषणा — आफैँमा सामाजिक उत्तरदायित्वको गहिरो सन्देश बोकेको थियो। परम्परागत सोच र संस्कारप्रति चेतनाको नयाँ दृष्टिकोण उनले प्रस्तुत गरे।
पत्रकारिता, नैतिकता र जीवन दृष्टिकोणमा रिसाल सधैं सत्य, निडरता र मूल्यको प्रतीकका रूपमा रहेका छन्। उनी पछिल्लो पुस्ताका लागि प्रेरणाका स्रोत हुन्, जसको योगदानले नेपाली समाज र पत्रकारिता सधैं ऋणी रहनेछ।
#भैरव_रिसाल #वरिष्ठ_पत्रकार #नेपाली_पत्रकारिता #शरीरदान #सामाजिक_उत्तरदायित्व #सुराकीखबर
